College Heeze-Leende stelt miljoenenpakket aan ombuigingen voor

Zonder ingrijpen koerst de gemeente af op een structureel tekort van 2,0 tot 2,8 miljoen euro per jaar. Het is nadrukkelijk een voorstel: de gemeenteraad moet er nog over besluiten en kan onderdelen schrappen of aanpassen.

De druk komt van meerdere kanten: het Rijk keert vanaf 2028 fors minder uit via het gemeentefonds (het "ravijnjaar"), en de kosten van gemeenschappelijke regelingen en jeugdzorg stijgen. Bovendien kijkt de provincie als toezichthouder mee: vaste uitgaven moeten echt gedekt worden door vaste inkomsten. Een begroting die alleen op papier of met eenmalig geld sluit, komt niet door die toets.

Het grootste deel zoekt het college bij hogere lokale lasten. Een "systeemwijziging" van de OZB. In de praktijk: structureel meer belasting ophalen dan de gebruikelijke indexering. Die opbrengst begint op 700.000 euro in 2027 en moet oplopen tot 1.050.000 euro per jaar vanaf 2029. Met kostendekkende leges (250.000 euro) en een herziene toeristenbelasting (100.000 euro vanaf 2028) komt uiteindelijk ruim veertig procent van het pakket van huiseigenaren, ondernemers en gebruikers van gemeentelijke diensten.

Daarnaast staan er twee posten in die met personeel te maken hebben, maar wezenlijk van elkaar verschillen. De eerste is een echte bezuiniging: de eigen organisatie zou 500.000 euro inleveren in 2027, oplopend tot 600.000 euro vanaf 2028: de helft op personeel en taken en de helft op budgetten. De tweede, van 700.000 euro, lijkt groter maar bespaart niets. Dit is een boekhoudkundige verhuizing: dezelfde medewerkers blijven in dienst met hetzelfde salaris, alleen worden hun loonkosten voortaan geboekt bij investeringsprojecten in plaats van als jaarlijkse uitgave. De begroting oogt daardoor 700.000 euro gezonder (aflopend naar 590.000 euro in 2030), maar de kosten keren via afschrijvingen terug in de begrotingen van de komende decennia. Waardoor toekomstige begrotingen gedurende de afschrijvingstermijn met deze lasten rekening moeten houden.

Het minste geld, maar de meest voelbare ingreep, zit in het minimabeleid: 125.000 euro per jaar, circa vier procent van het pakket. De inkomensgrens voor minimaregelingen zou van 130 naar 100 procent van de bijstandsnorm gaan, waardoor werkende armen, mensen met een laag loon net boven bijstandsniveau buiten alle regelingen vallen. Ook wil het college stoppen met de fashionchecks, de sociaal raadslieden en de bijdrage aan de voedselbank en Stichting Leergeld. Voor huishoudens die van de voedselbank afhankelijk zijn en de kinderen die dankzij Leergeld kunnen sporten en meedoen op school, verdwijnen deze voorzieningen dan niet gedeeltelijk, maar helemaal. Zoals wij het lezen.

Opvallend: een deel van het pakket voert het raadsakkoord 2026–2030 letterlijk uit. Kostendekkende leges en een herziene toeristenbelasting staan daarin als afspraak; daar heeft de raad zelf om gevraagd.

Maar datzelfde akkoord belooft ook "een gemeente waarin iedereen kan meedoen", "aandacht voor kwetsbare groepen" en "ondersteuning van vrijwilligers". Dat schuurt met een voorstel dat juist de meedoen-voorzieningen voor de smalste beurzen schrapt. Leergeld bestaat om kinderen te laten meedoen, en de voedselbank draait volledig op vrijwilligers en giften. Ook "basis op orde" voor de ambtelijke organisatie staat op gespannen voet met een besparing op personeel en taken die oploopt tot 300.000 euro per jaar. Hoe die beloften en dit voorstel zich tot elkaar verhouden, zal het college in het debat moeten uitleggen.

Voor andere ambities uit het akkoord: grondverwerving voor woningbouw, de Randweg en Centrumplan Leende reserveert het voorstel samen 200.000 euro per jaar. Het akkoord zegt zelf dat ambities worden getoetst aan financiële dekking. En die dekking is er dus nauwelijks. Dat betekent dat de raad scherpe keuzes zal moeten maken.

Dit pakket is daarmee het eerste financiële visitekaartje van het nieuwe college; of het ook het visitekaartje van de ráád wordt, hangt af van wat er na behandeling van overblijft.

Zelfs met het volledige pakket is de opgave niet klaar: 2027 en 2028 sluiten positief, maar 2029 en 2030 houden in de doorrekening een tekort van 21.000 en 169.000 euro. 

Het laatste woord is aan de gemeenteraad, bij de programmabegroting 2027.

______________________________________________________________________________

Gebaseerd op: Ombuigingsvoorstel college B&W Heeze-Leende (doorrekening 2027–2030), Raadsakkoord Heeze-Leende 2026–2030 en openbare raadsstukken gemeente Heeze-Leende.