“Op het bevroren meer zijn achtervolgingsscènes opgenomen waarin met een auto James Bond-achtige trucjes werden uitgevoerd”, vertelt AEW-voorzitter Hendrik-Jan van den Bogaart uit Valkenswaard.
Als het ijs dik genoeg is voor een scheurende bolide, dan kan er ook door duizend schaatsers op worden gereden. Dit was de gedachte van AEW-grondlegger Aart Koopmans (1946-2007), die in zijn zoektocht naar een alternatieve locatie voor de Friese Elfstedentocht al de hele wereld was over gereisd.
Het schaatsspektakel in Oostenrijk heeft al ruim 25 edities lang een Valkenswaards tintje. Via dorpsgenoot en oud-voorzitter Toine Doreleijers raakte Hendrik-Jan van den Bogaart uit Valkenswaard in 2009 betrokken bij de organisatie van de AEW. “Ik had daarvoor al veel ervaring met het houden van grote evenementen”, zegt Van den Bogaart, die in 2024 de voorzittershamer overnam van zijn dorpsgenoot.
Na een lange autorit arriveerde hij dinsdag in Oostenrijk. De Valkenswaardenaar bindt de ijzers in Oostenrijk zelf niet onder: “Ik sta liever met mijn schoenen op het ijs.”
De eerste activiteiten van het schaatsspektakel vinden maandag plaats. “Twee weken lang heerst er een Nederlandse vibe bij de Weissensee. Er staan een feesttent en een poffertjeskraam en er zijn verschillende optredens.”
In totaal worden er negen grote evenementen gehouden. Van den Bogaart: “Er wordt vier keer een toertocht verreden, vier keer een wedstrijd en er is een familiedag.”
De AEW trekt vierduizend wedstrijdschaatsers en toerrijders. “Negenennegentig procent van de deelnemers komt uit Nederland. Dat zijn overigens niet alleen mensen uit Friesland, wat veel mensen denken, maar juist ook opvallend veel Brabanders.”
Veel schaatsers komen ieder jaar terug, waaronder rijders uit Brazilië, Tsjechië en Spanje. Van den Bogaart: “Maar procentueel zijn dat er heel weinig. Er zijn ook een paar Oostenrijkse deelnemers. Die zijn trots dat hier het grootste, jaarlijkse schaatsevenement ter wereld wordt gehouden. Dat geldt ook voor de lokale inwoners.”

Televisiezenders komen regelmatig opnames maken. “We zijn zelfs een keer bij CNN te zien geweest. Ook de RAI uit Italië komt regelmatig filmen. En de NOS doet ieder jaar verslag van de wedstrijd over 200 kilometer.” De Elfstedenafstand is het klapstuk van het schaatsspektakel.
De eerste Alternatieve Elfstedentocht werd in 1988 gehouden. Sindsdien is het evenement bijna ieder jaar doorgegaan. Alleen niet in 2021 en 2022. Toen was corona telkens spelbreker. De laatste echte Friese Elfstedentocht, met Henk Agenent en Klasina Seinstra als winnaars, werd verreden in 1997.
De organisatie van de Alternatieve Elfstedentocht zich helemaal senang bij de Weissensee. “Het klimaat klopt hier helemaal. Ook zijn er voldoende bedden om verspreid over twee weken vierduizend deelnemers en evenzoveel supporters onder te brengen. Het is een komen en gaan van mensen”, zegt Van den Bogaart, die ter plekke hulp krijgt van een zeventigtal vrijwilligers.”
De editie van 2014 sprong eruit voor Van den Bogaart: “Dat jaar zaten we hier met drieduizend mensen ingesneeuwd. Er lag een meter sneeuw. De laatste wedstrijd kon toen niet doorgaan. Toch was er een bijzondere, feestelijke stemming.”
Ook speciaal waren de keren dat er een lus van 25 kilometer over de Weissensee kon worden gereden. “Maar ook in Oostenrijk is het klimaat veranderd. Met kerstmis zwommen de eendjes hier nog in het water, maar in een paar weken tijd is er veel veranderd. Het ijs is nu 25 centimeter dik. We hoeven dus nog niet op zoek naar een alternatief voor de Alternatieve Elfstedentocht”, zegt Van den Bogaart lachend.
Voor de schaatssport zou het volgens de Valkenswaardenaar goed zijn als bij de echte Elfstedentocht het ‘it giet oan’ weer een keer zou klinken. Van den Bogaart noemt dat een heel mooi scenario. Ook als ‘dé tocht’ samenvalt met de AEW in Oostenrijk. “Ook voor ons is het goed als de Elfstedentocht weer een keer zou plaatsvinden. Er beginnen dan veel mensen met schaatsen.”
Weet jij nieuws van bij ons? Tip ons!
Stuur je tip, verhaal en/of foto of video naar de redactie: redactie@1kempen.nl