In de nacht van zaterdag op zondag wordt de klok om twee uur één uur vooruitgezet. Doordat het hierdoor ‘s avonds langer licht blijft, kijken veel mensen hier naar uit. Maar dat geldt niet voor sommige slechte slapers. Hun interne biologische klok kan door de overgang van winter- naar zomertijd even op hol slaan. Dit kan bijvoorbeeld zorgen voor een jetleg-achtig gevoel.

“Maar de onderlinge, individuele verschillen zijn groot, lang niet iedereen merkt er iets van. Het probleem speelt vooral bij mensen die al slaapproblemen hebben”, zegt dr Ingrid Verbeek, die als gepromoveerd slaaptherapeut en somnoloog is verbonden aan het Centrum voor Slaapgeneeskunde Kempenhaeghe in Heeze. 

Verbeek geeft aan dat vooral avondmensen het lastiger hebben bij de overgang van winter- naar zomertijd. Doordat de klok een uur vooruit wordt gezet, missen ze een uur slaap. Ze wijst daarnaast op het belang van natuurlijk daglicht bij een goede slaapbalans. 

Die balans kan even verstoord raken als de klok wordt verzet. Mensen die hier last van hebben, doen er volgens Verbeek goed aan hun slaapschema aan te passen: “Je kan hier een week voor het verzetten van de klok mee beginnen. Door iedere dag ongeveer tien minuten eerder te gaan slapen kan je je interne klok laten wennen aan de overgang van de winter- naar zomertijd. Een vliegtuigmasker kan voor ochtendmensen helpen om niet al te vroeg wakker te worden in de zomer als het al vroeg licht is”, aldus Verbeek, die pleit voor de invoering van een permanente wintertijd, omdat die volgens haar het beste past bij onze biologische klok.

Veel mensen slapen overigens weleens slecht. Van een slaapstoornis is officieel sprake als iemand gedurende drie maanden zeker drie dagen per week slecht slaapt en problemen krijgt in het functioneren overdag.

Het mantra van acht uur slapen is achterhaald, aldus Verbeek: “Voor de meeste mensen is ongeveer zeven uur slaap voldoende. Belangrijker dan slaapduur is een goede slaapkwaliteit en die krijg je door voldoende slaapdruk. Zo heeft het bijvoorbeeld geen zin om geforceerd langer proberen te slapen, omdat dit alleen maar zorgt voor een gefragmenteerde slaap.” Ze stipt het belang aan van een vaste structuur, niet te lang op bed blijven liggen en natuurlijk daglicht in de ochtend. Ook bewegen helpt bij het opbouwen van de slaapdruk.

Verbeek: “Onze manier van leven heeft impact op de slaapkwaliteit. De nacht is een spiegel van de dag. Voor een goede slaap is het belangrijk dat je de dag afbouwt en met een rustig hoofd in bed gaat liggen. Je hersenen moeten kunnen afschakelen, bijvoorbeeld van sociale media, anders kan dat de slaap ondermijnen.” Ook andere slaapverstorende prikkels zoals alcohol en cafeïne kunnen vlak voor het slapen gaan het best worden vermeden. “We weten het vaak wel, maar handelen er niet naar”, weet Verbeek.