Raad Cranendonck wil brede groei: woningen en bedrijvigheid verdeeld over de kernen, met behoud van het dorpskarakter

Het nieuwe college is pas kort geleden geïnstalleerd en de raadsagenda was ten tijde van het opstellen nog niet vastgesteld. De echte keuzes volgen daarom bij de begroting, die de raad in november bespreekt.

In de algemene beschouwingen kwam bij alle zes fracties de schaalsprong terug, ook wel de "knoop Maarheeze" genoemd. Eind dit jaar neemt de raad daarover een besluit. Meerdere partijen noemden dat een van de belangrijkste besluiten van deze bestuursperiode. De aandacht gaat daarbij vaak uit naar Maarheeze, vanwege het NS-station en de ligging aan de A2, maar in de raad werd gepleit om de groei breder te bezien. ELAN vindt dat de uitbreiding van woningen en industriegronden in redelijke mate verdeeld moet worden over de zes kernen. Maarheeze mag daarbij een groot deel van de woningbouw invullen, maar de overige vijf kernen mogen niet achterblijven. Pro6 sloot daarbij aan: woningbouw mag niet alleen in Maarheeze plaatsvinden, alle kernen moeten kunnen groeien zodat de leefbaarheid overal behouden blijft. VVD Cranendonck legde het zwaartepunt juist bij Maarheeze en sprak van een ontwikkeling van minimaal 3.000 woningen. De partij noemde daarnaast Budel-Noord als locatie die een bijdrage kan leveren. Maarheeze moet volgens de VVD organisch groeien, passend bij de bestaande kern, waarbij scholen, zorg, winkels, wegen en openbaar vervoer gelijke tred houden met de woningbouw. CDA Cranendonck verwoordde het gedeelde uitgangspunt dat we "allemaal willen inzetten op groei, maar niet alleen op bouw van huizen, maar bouw van gemeenschappen."

Ook de uitbreiding van bedrijventerreinen kwam uitgebreid aan bod. Kort voor de vergadering maakte het college bekend een voorlopig voorkeursrecht te hebben gevestigd op gronden in het gebied Aardbrandsven – Kuikensven bij Budel, om te onderzoeken of daar een nieuw bedrijventerrein ontwikkeld kan worden. VVD Cranendonck reageerde daar verheugd op en ziet de ontwikkeling niet als het oplossen van een regionaal probleem, maar als een kans om het vestigingsklimaat te versterken, werkgelegenheid dichter bij huis te creëren en de gemeentefinanciën structureel te verbeteren. CDA Cranendonck vindt uitbreiding van bedrijventerreinen vooral belangrijk om ondernemers die al in Cranendonck gevestigd zijn toekomstperspectief te bieden.

De financiële vooruitzichten zijn minder rooskleurig. Meerdere fracties wezen erop dat de meerjarenbegroting vanaf 2027 rode cijfers laat zien en dat de tekorten oplopen. Het zogeheten ravijnjaar is volgens VVD Cranendonck misschien verschoven, maar niet verdwenen. De partij riep het college op om samen met de VNG en de Brainportregio in Den Haag te blijven aandringen op structurele middelen voor gemeenten. Verder vroegen fracties aandacht voor realistisch begroten, preventie in het sociaal domein, armoede- en minimabeleid, burgerparticipatie en een kritische blik op het investeringsprogramma.

Bij de behandeling werden vier amendementen en zes moties ingediend, grotendeels over de OZB en de financiële kaders. De amendementen van Cranendoncks Belang '24 en Pro6 om de jaarlijkse OZB-stijging van 2 procent te schrappen dan wel te maximeren, haalden geen meerderheid. De overige fracties en het college willen vasthouden aan de bestaande afspraak. Ook het amendement van Cranendoncks Belang '24 over een structurele OZB-storting in de reserve gemeenschapsvoorzieningen werd verworpen. Een ander amendement van die partij werd juist unaniem aangenomen: het schrappen van beslispunt 11, dat tegenstrijdig bleek met de elders in de kaderbrief geboden mogelijkheid om de algemene reserve deels structureel in te zetten.

De motie van Cranendoncks Belang '24 om geen PM-posten meer op te nemen in de begroting kreeg unanieme steun, nadat het college had aangegeven dat dit past bij het realistisch begroten waaraan wordt gewerkt. De motie van ELAN om aansluiting bij het gemeentenetwerk K80 te onderzoeken haalde een meerderheid; VVD Cranendonck en Pro6 stemden tegen. De ELAN-moties over een fiets- en wandelbrug over de Zuid-Willemsvaart bij Budel-Dorplein en over een spaarpot voor het onderhoud van het Zuiderpoortbad werden verworpen. Twee moties werden ingetrokken na toezeggingen van het college: die over een budget voor de participatieverordening en die over het versnellen van woningbouw met lokale regels. Voor dat laatste komt het college richting de programmabegroting met een overzicht van nieuwe instrumenten en een planning.

De geamendeerde kaderbrief werd zonder tegenstemmen aangenomen. Namens het college werd gewezen op de constructieve houding van alle partijen en toegezegd dat de schaalsprong nadrukkelijk wordt meegenomen in de begroting, met als inzet een structureel sluitend meerjarenperspectief. Eerder op de avond stelde de raad de jaarrekening 2025 unaniem vast. Die sloot af met een overschot van ruim 5 miljoen euro.