Rechter: opvang minderjarige statushouders in Valkenswaardse woning botst met omgevingsplan
De opvang van acht minderjarige statushouders in een woning in Valkenswaard is in strijd met het geldende omgevingsplan. Dat heeft de rechtbank Oost-Brabant op 6 juli 2026 geoordeeld, in een zaak die was aangespannen door twee omwonenden.
Omwonenden vonden dat de gemeente had moeten optreden tegen het gebruik van de woning. De rechtbank geeft hen nu gelijk. Het college van burgemeester en wethouders van Valkenswaard moet opnieuw beslissen of het gaat handhaven.
Het gaat om een woning die sinds medio oktober 2024 wordt gehuurd voor de opvang van maximaal acht statushouders van 16 tot 18 jaar. De huur loopt tot medio oktober 2026. De jongeren worden begeleid bij het zelfstandig leren wonen.
De huurder doet dit in opdracht van een stichting die namens de overheid de voogdij regelt voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen. Jongeren vertrekken uit de woning als ze 18 jaar zijn en zelf woonruimte hebben gevonden. Ook kunnen ze eerder vertrekken als zij worden herenigd met hun familie.
De omwonenden vroegen de gemeente om op te treden. Volgens hen past deze manier van wonen niet binnen de bestemming ‘Wonen’ die voor het perceel geldt. Daar is maar één woning voor één huishouden toegestaan.
Het college wees hun verzoeken eind januari en begin februari 2025 af. De omwonenden maakten daar bezwaar tegen. De bezwaarschriftencommissie van de gemeente adviseerde vervolgens om wél te handhaven. Het college nam dat advies niet over.
Is de woongroep één huishouden?
De belangrijkste vraag voor de rechtbank was of de jongeren samen als één huishouden kunnen worden gezien. Volgens het omgevingsplan moet er dan sprake zijn van een groep die langere tijd in ongeveer dezelfde samenstelling bij elkaar woont en onderling met elkaar verbonden is.
Volgens de omwonenden is daarvan geen sprake. De jongeren kenden elkaar vooraf niet en vanaf het begin was duidelijk dat de samenstelling van de groep zou veranderen.
Het college vond dat een huurperiode van twee jaar lang genoeg was om van een huishouden te kunnen spreken. Daarbij wees het erop dat jongeren die vertrekken niet worden vervangen.
De rechtbank is het daar niet mee eens. Niet de duur van de huur is volgens de rechter bepalend, maar de manier waarop de jongeren samenwonen. Zij hebben niet de bedoeling om langdurig als een gezin of vaste groep bij elkaar te blijven. De begeleiding is juist bedoeld om hen uiteindelijk zelfstandig te laten wonen.
Daarom is volgens de rechtbank geen sprake van één huishouden. Het gebruik van de woning is daarmee in strijd met het omgevingsplan.
Dat betekent niet automatisch dat de opvang moet sluiten. De rechtbank stelt alleen vast dat de gemeente mag handhaven. De gemeente moet nu opnieuw bekijken of zij dat ook daadwerkelijk gaat doen.
Normaal gesproken moet een gemeente optreden als regels worden overtreden. Daar kan onder bijzondere omstandigheden van worden afgeweken, bijvoorbeeld als het gebruik alsnog gelegaliseerd kan worden. Het college heeft dat nog niet onderzocht en moet dat bij het nieuwe besluit alsnog doen.
De rechtbank vernietigde het besluit van het college van 30 september 2025. De gemeente moet daarnaast de proceskosten van €1.868 vergoeden en het betaalde griffierecht van €194 per eiser terugbetalen.
Tegen de uitspraak kan binnen zes weken na verzending hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.
Weet jij nieuws van bij ons? Tip ons!
Stuur je tip, verhaal en/of foto of video naar de redactie: redactie@1kempen.nl
