Valkenswaard zoekt ruim 2,5 miljoen euro om begroting sluitend te krijgen

Dat er een tekort is en dat dit de komende jaren gaat oplopen is duidelijk. Voor 2027 is de opgave nu z'n 2 miljoen Euro, maar voor 2030 zou de gemeente met 4 miljoen Euro in de min staan, zo illustreerde wethouder Rens Pijnenburg (financien), tijdens het gesprek.

Het zogenoemde ravijnjaar (2026), het jaar waarin Nederlandse gemeenten te maken krijgen met een forse daling van de inkomsten uit het gemeentefonds van het Rijk, terwijl hun kosten blijven stijgen, benoemde hij daarbij ook. "We zijn een nieuwe periode begonnen met stijgende kosten, zoals die van jeugdzorg en de WMO en het Rijk bedeeld gemeentes steeds meer taken, zonder dat we daar geld voor krijgen", lichtte hij toe.

De gemeenteraad heeft in september verschillende wijzigingen aangebracht in de voorgestelde bezuinigingsrichting. De gevolgen voor inwoners en voorzieningen verschillen per maatregel.

Wethouder Rens Pijnenburg benadrukte tijdens het persgesprek dat het college niet wil bezuinigen op zaken waar inwoners last van hebben. "We willen inwoners zo min mogelijk raken en daarnaast ook in zaken investeren."

De gemeente gaat daarom eerst intern kijken hoe er ruimte kan worden gecreëerd door te besparen op personeel. Met het schrappen van 8,5 voltijdsbanen, waarbij het puur gaat om vacatures die al langere tijd openstaan, bespaart de gemeente zo'n 750.000 Euro, zonder dat dit gevolgen heeft voor de uitvoeringscapaciteit.

Daarnaast wil Valkenswaard enkele tonnen besparen op subsidies en andere budgetten, zoals het schrappen van de fashioncheques voor inwoners met een laag inkomen en bezuinigingen op subsidieclusters en onderwijsachterstanden. 

De gemeente wil bovendien minder geld uitgeven aan de voorbereiding van projecten binnen Dommelland.

Wethouder Jordy Drieman: "Dommelland is een ambitieus programma. Wanneer we kijken naar de realiteit van de dag rondom de stikstofproblemen, dan is het de vraag of we die ambities waar kunnen maken", zo vertelde hij tijdens het gesprek.

De gemeente wil daarom meer inzetten op preventie, om te voorkomen dat de kosten verder stijgen. Dat geldt bijvoorbeeld voor de jeugdzorg. Drieman: „Op dit moment zit één op de zeven kinderen in een jeugdzorgtraject. We willen voorkomen dat dit aantal verder oploopt. Daar werken we in de regio hard aan."

Lastig is daarbij volgens hem dat de gemeente samenwerkt met heel veel verschillende organisaties. "En die hebben ook allemaal met kostenstijgingen te maken en met rekeningen die betaald moeten worden. Daarnaast ligt de beoordeling voor jeugd- en hulpbehoevenden ergens anders. Waar kunnen we dan sturen?"

Voor een aantal zaken is het ook nog koffiedik kijken wat de mogelijkheden zijn, bijvoorbeeld als het gaat over huishuidelijke hulp. Iets dat nu vergoed wordt vanuit de WMO en uit het potje van de gemeente komt. Op dit moment betalen inwoners een vast bedrag voor de meeste WMO-ondersteuning, maar de bedoeling is dat dit vaste abonnementstarief plaatsmaakt voor een bijdrage die afhangt van het inkomen en vermogen van de gebruiker.

Wethouder Bram Bots-Van Driel: "Wij zijn ook in afwachting van wat het Rijk gaat doen. Bijvoorbeeld wanneer een eigen bijdrage voor WMO. Wanneer dat concreet is, weten we niet. Wordt dat 2028? Of 2029?" 

Waar ook onzekerheid over heerst, is hoe aan de opgave voor het buitengebied invulling gegeven kan worden. Voor Valkenswaard gaat dat om het Leenderbos, de Groote Heide en De Plateaux: "één gebied met drie namen", legt wethouder René van den Kerkhof uit.

Die opgave bestaat onder meer uit het omlaag brengen van de stikstofneerslag en de natuurherstel. Daarnaast moet ook de waterkwaliteit worden verbeterd en de overheid wil ruimte bieden aan een toekomstbestendige landbouw.

Volgens  de wethouder wordt daar nu per jaar 330.000 Euro in geïnvesteerd, maar is er nog zeker 5 tot 6 jaar nodig om de omgevingsplannen op orde te brengen. "De rol van de gemeente is daarin een stukje uitvoerbaarheid, maar het is ook onze taak om een stukje onuitvoerbaarheid terug te leggen bij het Rijk en de provincie", concludeert hij. 

Zelf is hij al meerdere keren op werkbezoek geweest bij diverse boeren bedrijven. "Veel boeren zitten in de knel. Het buitengebied is echt een enorme opgave."

Valkenswaard wil de komende jaren niet alleen bezuinigen, maar ook een deel van de reserves inzetten om de begroting sluitend te krijgen. Eind 2025 bedroeg de algemene reserve zo’n 20 miljoen euro. Voor begin 2027 wordt een bedrag van 19,7 miljoen euro verwacht. Na correctie voor risico’s kan de gemeente naar verwachting in 2027 ongeveer 1,4 miljoen euro uit deze reserve gebruiken als dekkingsmiddel.

Aanstaande donderdag 15 oktober wordt de begroting opnieuw besproken in de oordeelsvormende commissie waar ook politieke vragen en standpunten aan bod komen.

Op donderdag 5 november neemt de raad een besluit over de begroting.