Valkenswaard

In Valkenswaard is de beweging het scherpst zichtbaar. Daar wint VOTE de verkiezingen met 7 zetels, een winst van drie. Daarmee krijgt de raad een ander politiek zwaartepunt dan in 2022. De winst van VOTE zegt vooral dat een flink deel van de kiezer heeft gekozen voor een steviger lokaal profiel. Valkenswaard is daarmee één van de gemeenten waar de kiezer het duidelijkst heeft ingegrepen.

Eersel

Ook in Eersel is de uitslag opvallend. Daar maakt het CDA een forse sprong en komt uit op 7 zetels. Eersel Samen Anders volgt met 5 zetels, VVD Eersel haalt 3, en Eersel Voor Morgen en GroenLinks-PvdA elk 2. Dat is niet zomaar winst, maar een duidelijke herschikking van de politieke verhoudingen. De opkomst steeg bovendien van 52,1 naar 57,3 procent, wat erop wijst dat de verkiezingen daar meer zijn gaan leven dan vier jaar geleden.

Veldhoven

In Veldhoven overheerst juist de continuïteit. Hart voor Veldhoven blijft met 9 zetels de grootste partij. GBV volgt met 5, de VVD haalt 4, D66 en GroenLinks-PvdA komen beide op 3, Senioren Veldhoven op 2, het CDA op 2 en de SP op 1. Daar heeft de kiezer dus niet gekozen voor een politieke aardverschuiving, maar eerder voor bevestiging van de bestaande verhoudingen, met de lokale factor nog altijd stevig voorop. De opkomst kwam uit op 51,66 procent.

Heeze-Leende

In Heeze-Leende ontstaat juist een gefragmenteerder beeld. Algemeen Belang Heeze-Leende en PRO Heeze-Leende komen allebei uit op 4 zetels. Daarna volgen VVD met 3 en CDA, Lokaal Heeze-Leende en Partij voor Oud en Jong met ieder 2 zetels. Hier is dus geen uitgesproken winnaar die de formatie eenvoudig naar zich toe kan trekken. De uitslag wijst eerder op een raad waarin samenwerking noodzakelijker wordt en waarin meerdere partijen zich winnaar van een deel van het verhaal kunnen voelen.

Bladel

Bladel laat een interessant dubbel beeld zien. Bladel Transparant blijft met 6 zetels de grootste partij, maar het CDA komt óók op 6 zetels. Daarachter volgen VHP met 3, PRO5 met 2, VVD met 2 en D66 dat op 0 zetels uitkomt. De grootste conclusie hier: Bladel heeft niet één duidelijke winnaar die zich loszingt van de rest. Het politieke middenveld is er sterker en evenwichtiger geworden, terwijl de opkomst met 54 procent exact gelijk bleef aan die van 2022.

Bergeijk

In Bergeijk is het beeld opvallend stabiel. Het CDA blijft daar de grootste met 7 zetels, de Lokale Partij Bergeijk volgt met 5, GroenLinks-PvdA houdt 3 zetels en de VVD komt uit op 2. Grote schokken zijn daar dus uitgebleven. De Bergeijkse kiezer lijkt vooral te hebben gezegd: de verhoudingen die er lagen, mogen grotendeels blijven staan. De opkomst steeg wel, van 57,4 naar 59,8 procent.

Reusel-De Mierden

Reusel-De Mierden bevestigt opnieuw hoe sterk een lokale machtsbasis kan zijn. Samenwerking Reusel-De Mierden haalt 8 zetels en behoudt daarmee de absolute meerderheid. Het CDA blijft op 3 zetels, D66 stijgt naar 2 en de VVD blijft daarachter. Politiek gezien is Reusel-De Mierden daarmee de gemeente waar de kiezer het duidelijkst voor bestuurlijke continuïteit heeft gekozen. Ook daar lag de opkomst hoger: 57,3 procent.

Cranendonck

In Cranendonck blijft ELAN de grootste partij met 5 zetels, maar de partij levert er wel 2 in. Cranendonck Actief! stijgt naar 4 zetels en ook het CDA komt uit op 4 zetels. Daarmee is de voorsprong van ELAN kleiner geworden en ligt het politieke speelveld veel dichter bij elkaar dan voorheen. De opkomst daalde daar juist van 54,7 naar 51,5 procent. Cranendonck is daarmee één van de gemeenten waar de uitslag wel een winnaar oplevert, maar zeker geen vanzelfsprekende bestuurlijke rust.

Lokale partijen buitengewoon sterk

Kijk je naar het hele 1Kempen-gebied, dan springen drie grotere lijnen in het oog. Ten eerste: lokale partijen blijven in deze regio buitengewoon sterk. Ten tweede: op meerdere plekken laat het CDA herstel of hernieuwde kracht zien, met Eersel als duidelijkste voorbeeld. Ten derde: in een flink aantal gemeenten wordt formeren ingewikkelder, omdat de zetels over meer partijen zijn verdeeld en een vanzelfsprekende meerderheid ontbreekt. Alleen in Reusel-De Mierden is dat beeld veel eenvoudiger: daar ligt de meerderheid gewoon al op tafel.

De voorlopige uitslagen maken daarmee vooral één ding duidelijk: de kiezer in 1Kempen stemt niet blind mee met een landelijke windrichting, maar kiest per gemeente zijn eigen koers. Soms levert dat een duidelijke afrekening op, zoals in Valkenswaard. Soms een comeback, zoals in Eersel. Soms vooral stabiliteit, zoals in Bergeijk en Reusel-De Mierden. En soms een versplinterd speelveld waarin formeren bijna interessanter wordt dan de verkiezingsavond zelf. Dat maakt deze verkiezingen in de Kempen niet vlak, maar juist politiek interessant.