1Kempen.nl

Een ongekend plaatje voor de gebouwen van chipmachinereus ASML. Vakbondsman Peter Reniers van FNV staat met de microfoon in de hand en spreekt de menigte toe. "Dit gaat over mensen en niet over cijfers", roept hij. "En mensen moet je met respect behandelen. Zijn jullie het met mij eens?" Een hard applaus en gejoel volgt, aldus Omroep Brabant.

Er staat een lange rij voor de frietkraam van de vakbonden. De gratis lunch en drankje, gecombineerd met het mooie weer, helpen zeker mee bij de menigte die ontstaat. Reniers is enthousiast over de opkomst. "Dit is boven verwachting. Ik denk dat er zo’n duizend mensen gekomen zijn." ASML kijkt mee en houdt het op 600 mensen.

"Ze laten ons aan ons lot over."

In het midden van het grasveld staat een ASML-medewerker uit India aandachtig te luisteren. Hij wil graag anoniem blijven en maakt zich grote zorgen over de toekomst van zichzelf en zijn gezin in Nederland. "Ik ben tien jaar geleden hierheen gehaald. Mijn vrouw werkt in dezelfde functie als ik bij ASML. Nu moeten we er misschien allebei uit. Ik ben bang voor wat er gaat komen.”

Hij is teleurgesteld. "ASML heeft dit ecosysteem zelf gecreëerd. Ik moest telkens doorgroeien. Nu zegt het management dat mijn functie verdwijnt en dat ik zelf weer moet solliciteren naar een andere functie binnen het bedrijf. Maar zij zouden een functie voor mij moeten zoeken, zij hebben dit gecreëerd. Ze laten ons aan ons lot over." Hij heeft één ‘geluk’: hij heeft inmiddels een Nederlands paspoort, waardoor hij niet het risico loopt terug te moeten naar zijn geboorteland.

Een collega naast hem had nooit verwacht ooit voor het hoofdkantoor van ASML te staan om te protesteren. Hij werd twee jaar geleden bij ASML binnengehaald. "Dat ging toen heel massaal, met honderden nieuwe medewerkers tegelijk. Ze wisten niet hoe ze ons binnen moesten halen. En nu krijg je dit, nu mogen we wieberen. Dan voel je je echt afgedankt."

Een andere medewerker uit India zegt dat er in het bedrijf nu veel onzekerheid heerst. "Dit is een waarschuwing. Hogeropgeleiden worden niet zo gauw lid van een vakbond, want ze denken al snel dat het bedrijf het allemaal wel regelt. Maar er komt een tijd dat iedereen zich zorgen moet maken. Alle werknemers zijn vervangbaar. Daarom ben ik al jaren lid."

"Als we samen opstaan, krijg je die beweging die noodzakelijk is."

Dit is voor de vakbonden je tanden even laten zien. "Een beetje wel", zegt Reniers. "Het is een signaal dat je afgeeft. Voor veel mensen is het ook nieuw dat je zomaar naar buiten loopt en opkomt voor je rechten." 

“Bij ASML weten ze nu waar ze aan toe zijn. Stakingen zijn nog ver weg. Het overleg moet een wel een kans krijgen. Maar als wij er niet uit dreigen te komen, gaan wij natuurlijk uiteindelijk wel opschalen."

Rémy Biesmans van CNV spreekt van een ‘geweldige’ opkomst. "We hopen hiermee een heel duidelijk signaal naar de werkgever afgegeven te hebben dat het vertrouwen geschaad is. Mensen zijn boos en teleurgesteld. Deze grote opkomst laat zien dat er wel een zekere actiebereidheid is."

De vakbonden hopen nog altijd op nul gedwongen ontslagen uit te komen. Maandag 9 maart zitten de vakbonden en ASML weer bij elkaar aan tafel. FNV riep medewerkers op om voorlopig hun toegangspas andersom te dragen. "Als ludieke actie. Het signaal moet van binnenuit komen. Als we samen opstaan, krijg je die beweging die noodzakelijk is."

Reactie ASML
De chipmachinefabrikant wist vooraf dat de actie eraan zat te komen. "We respecteren de rol van de vakbonden", laat het bedrijf in een reactie weten. "We begrijpen volledig dat collega's zich tijdens hun pauze bij hen wilden aansluiten om hun zorgen kenbaar te maken." 
"We blijven constructieve gesprekken voeren met de vakbonden om tot een sociaal plan te komen en waarderen onze open dialoog. We blijven ons inzetten om de collega's die mogelijk door de voorgestelde veranderingen worden getroffen, met zorg, snelheid en transparantie te ondersteunen, en we streven ernaar zo snel mogelijk meer duidelijkheid te geven."